PNTL Distritu Dili Prende Ona Paixon Lubuk Ida

Dili- Polisia Nasional Timor-Leste (PNTL )Distritu Dili prende ona paixon kaisa lubuk ida ne’ebe maka faan iha loja sira iha capital Dili maske tempu sidauk to’o atu faan.

Komandante Jeral PNTL Komisariu Julio da Costa Hornay hateten Polisia kontinua halo operasaun no rejultadu husi ida ne’e sita ona paixon no fugetes barak, maibe ita hatene timor ne’e labarik joven sira hare ona sira subar kalan sira tur iha foho leten ou ai leten maka tiru no halo ema tensaun, nia hato’o kestaun ne’e ba jornalista sira foin lalais iha nia knaar fatin Kaikoli Dili.

Nia reforsatan katak hakarak fo hatene ba publiku katak nudar Komandante Jeral hau hasai tia ona diretiva ida ba komandante distritu sira atu kaptura ema sira ne’ebe maka halo tarutu paixon no fugetes iha Dili laran no iha ne’ebe deit no sita loja sira ne’ebe maka faan arbiru sasan sira ne’e maske tempu sidauk to’o atu faan polisia tenke kaptura hotu atu ba tau iha fatin ne’ebe seguru nune’e bele hatene katak laos tempu halimar ho paixon.

Paixon halo tarutu iha tempu anu novo ou serimonia nasional sira hanesan 28/11 ne’emos iha tempu 12 oras maka halo tarutu hafoin ida ne’e hotu ona maibe ita nian pelu kontrariu, no loja sira mos hakarak hetan lukru barak entaun sira aproveta sidauk tempu mos sira faan ona. Media PNTL.

Forsa em parada hala’o preparasaun ba serimonia 28 Novembru

IMG_9992

Oe-Cusse– Relasiona ba serimonia komemorasaun tinan 500 Portuges tama Timor Leste no loron Proklamasaun Independensia 28 Novembru ba dala 40 ne’ebe sei selebra iha Oe-Cusse, Forsa em parada ne’ebe kompostu husi Polisia Nasional Timor Leste (PNTL), Falintil Forsa Defeza Timor Leste (F-FDTL), Bombeiros, Seguransa Sivil hala’o preparasaun iha kampu de serimonia Palaban Oe-Cusse.

Treinamentu ba preparasaun ne’e hala’o lor-loron hahu husi loron 23 Novembru atu nune’e forsa em parada sira bele prepara-an diak liu tan molok serimonia ne’e hahu.

Forsa em parada ne’e komanda husi Tenente Corronel Cesario S.M. Ximenes husi F-FDTL.

Entertantu, forsa em Parada husi PNTL kompostu husi Unidade Patrullamentu Fronteira (UPF), Unidade Espesial Polisia (UEP) husi Compañia Operasaun Espesial (COE) no Batallaun Ordem Públika (BOP), entertantu husi F-FDTL mak hanesan Komponente Terrestre, Komponente Naval, Komponente Apoiu Servisu, Komponente Formasaun Terreinu, Polisia Militar, no Kuartel Jeneral.

Iha parte seluk, Polisia Tranzitu no Seguransa Rodoviária mos halo koordenasaun ho komisaun organizadora atu oinsa polisia tranzitu halo eskoltu ba bainaka importante (VIP) sira ne’ebe atu mai tuir serimonia refere iha Oe-Cusse. Média PNTL.

 

Involvimentu Komunidade inportante ba Seguransa

Dili- Involvimentu Komunidade hodi fo apoiu informasaun ba polisia wainhira mosu problema ruma iha komunidade nia leet inportante hodi asegura seguransa no moris hakmatek ba ema hotu.

Komandante Jeral Polisia Nasional Timor-Leste (PNTL) Komisariu Julio da Costa Hornay hateten involvimentu komunidade ba seguransa inportante nudar parseru polisia nian ba kestaun seguransa, ema hotu iha responsabilidade ba seguransa hodi informa ba polisia konaba ema sira ne’ebe maka halo problema nune’e bele lori ba prosesu no wainhira komunidade hotu kopera no fo apoiu informasaun maximu ba polisia maka joven sira tauk atu halo problema, nia hato’o kestaun ne’e foin lalais iha nia knaar fatin Kaikoli, Dili.

Nia hatutan katak problema ne’ebe maka sempre akontese iha bairu-bairu iha kapital Dili tanba komunidade laiha koperasaun no apoiu informasaun ba autoridade seguransa konaba joven ou grupu sira ne’ebe maka sempre halo problema iha komunidade nia leet nune’e ema kontinua halo problema.

“Hau husu ba komunidade hotu nudar timor oan ita hotu iha responsabilidde maximu atu apoiu malu, fo informasaun ba polisia atu bele halo atuasaun, prevensaun lalais no asegura nune’e ema hotu moris iha paz no hakmatek nia laran hodi halao vida moris lor-loron nian,” nia husu.

Atitude no aksaun ne’ebe maka joven ou grupu sira halo ne’e viola direitu ema seluk nian atu moris seguru tanba tempu ema deskansa sira halo problema, ema hakilar tun sae, tuda malu no halo ema seluk labele deskansa, pior liu ema iha bebe toba la dukur no balu trauma, inan aman sira ne’ebe maka sofre korasaun bele mate.

Iha razaun balu katak apoiu informasaun husi komunidade menus tanba razaun seguransa, hatan ba prekupasaun ne’e Komandante Jeral hateten wainhira relata ba polisia maka ema ruma halo aksaun ba ema ne’ebe fo informasaun maka tenke relata nafatin atu nune’e polisia ba kaer, halo prosesu no hatama iha sela ou ba tribunal.

Komunidade mos bele uja meius komunikasaun hanesan telfone atu hasai foto ou grava ema ne’ebe maka halo problema hodi entrega ba polisia ne’e fasil, maibe falta koperasaun ho polisia maske polisia iha atu servi komunidade maibe komunidade mos tenke kopera wainhira la ho koperasaun komunidade polisia labele halo buat ida tanba polisia laos Maromak.

Polisia iha ninia misaun katak kualkuer problema ne’ebe maka akontese tenke halo atuasaun no wainhira komunidade hato’o informasaun katak problema iha neba sira to’o iha fatin, rezultadu iha kalaiha sira tenke to’o, se komunidade lakohi apoiu no kopera hodi fo informasaun klaru katak polisia labele kaer ema arbiru, nao ser flagrante delitu wainhira akontese problema lao dadauk polisia mos to’o iha fatin nia konese ema entaun halo aksaun direita. Media PNTL.

PDHJ Keixa Forsa no Polisia ba PN

Dili- Durante halao operasaun Konjunta husi instituisaun Polisia Nasional Timor-Leste(PNTL) ho FALINTIL Forsa Defesa Timor-Leste (F-FDTL) iha membru barak mak komete krime hanesan halo violasaun sexual no baku povu.

Informasaun ne’e hato’o husi deputadu bankada CNRT Agustino Lay hafoin simu relatoriu husi provedoria Direitus Humanus no justisa (PDHJ) katak iha instityuisaun lubuk ida maka nia ema sira kontra direitus humanus.

“Tuir relatoriu PDHJ nian barak liu halo operasaun konjunta, iha operasaun ne’e iha krime barak mak PDHJ hetan hanesan violensia sexual no baku ema,” dehan deputadu bankada CNRT Agustinho ba jornalista sira iha uma fukun Parlamentu Segunda (23/11).

Tanba ne’e husi relatoriu refere, reprezentante povu iha fukun husu ba dirijente instituisaun rua ne’e atu bele rejolve nune’e labele estraga imajen instituisaun estadu nian.

“Tanba kapasitasaun ba ema ida-idak, edukasaun iha ema ida-idak oinsa mak it abele respeita ema seluk nia-an hanesan ita nia-an ida ne’e inportante liu iha Timor-Leste tanba ita hare realidade buat ne’ebe maka ita hare ho matan katak ladiak,” deputadu Agustinho dehan.

Aliende ne’e mos deputadu esplika Forsa no Polisia sira kuandu tau farad povu la besik sira, problema ruma sira ba sira sidauk husu, maibe naran baku ema, tanba asaun sira ne’e laos deit akontese iha area rural maibe iha mos capital Dili.

Hosi keisa ne’e inportante ba instituisaun estadu rua ne’e bele foti medida ka hasae kunesementu membru husi instituisaun relevante.

Fonte: Timor Post edisaun Tersa 24 Novembru 2015.

VPU Covalima Rejista Kazu 17

Covalima-Unidade Polisia Vuneravel (VPU) Munisipiu Covalima durante fulan 4 nia laran rejista kazu hamutuk 17 hahu fulan Agostu to’o Novembru tinan ida ne’e.

“Ihafulan Agostu to’o Novembru kazu violensia domestika, Ofensas integridade fizika simples, iha 14, abuzu sexual ba minoridade iha 2, no koasaun sexual iha kazu 1,” hateten Sarjentu Xefi VPU Munisipiu Covalima, atual Prezidente asosiasaun feto Covalima, Amalia de Jesus Amaral ba Timor Post Sesta, (20/11).

Entre kazu hirak ne’e iha kazu 16 maka rejistu ona iha Ministeriu Publiku Munisipiu Covalima, maibe kazu koasaun sexual ne’e foin maka akontese iha loron Koarta (18/11)ne’ebe sei halao hela prosesu investigasaun.

Amalia haktuir katak, iha kazu violensia domestika ne’e iha kazu balun tama ona Ministeriu Publikuno balun hetan ona akuzasaun hodi ba hatan iha tribunal.

Iha kazu konaba abuzu sexual ba minoridade rua mak hetan ona desizaun iha tribunal ida tinan 7 fulan 6 no ida fai hetan kadeia tinan 13.

“Konaba kazu violensia domestika ofensas integridade simples ne’e, nia pena hetan suspensaun deit, nomos pena multa,”informa Amalia.

Hosi kazu hirak ne’ebe konsege rejista ona VPU Covalima la servisu mesak maibe VPU servisu ho parseru sira hanesan Pradet, Fokupers, Alfela Ministeriu Solidaridade Sosial inklui lider local sira iha munisipiu Covalima, nomos grupu feo sira ne’ebe moris iha sira nia suku ida-idak.

Bainhira kazu sira ne’e akontese dalaruma keisa ne’e mai husi vitima rasik, mai hato’o keisa husi lider local nomos vizinu sira, tanba krime violensia domestika ne’e krime publiku. Polisia VPU nia responsabilidade oinsa atu aseguravitima sir abele hetan justisa.

Fonte: Timor Post edisaun Tersa 24 Novembru 2015

 

PNTL Sei involve iha Marsa da Paz

Dili- Atu komemora loron Proklamasaun Independensia 28 Novembru nomos tinan 500 Evanjelijasaun Portugal tama Timor maka komisaun organizadora organiza marsa da paz ne’ebe maka sei halao orsida (24/11) tuku 3:00 Lorokraik ne’ebe sei involve Polisia Nasional Timor-Leste.

Segundu Komandante Jeral PNTL Komisariu Faustino da Costa hateten PNTL involve iha komisaun organizadora 28 Novembru nian no komisaun ida ne’e nia aktividade ne’ebe maka sei halao maka Marsa da Paz (Jalan Santai) ne’ebe maka hahu husi Kristu Rei mai to’o Palasiu do Governu.

Nia haktuirtan katak atu garante aktividade ne’e lao ho suksesu maka komando jeral orienta ona Komando Distrital Dili no Tranzitu Nasional hodi asegura eventu ne’e lao ho suksesu no laiha inpedimentu liu-liu konaba movimentu tranzitu nian.

“ Involvimentu PNTL iha Marsa da Paz ne’e organiza husi Komando Jeral, Komando Distrital Dili nomos Centru Formasaun da Polisia(CFP) tanba ne’e hau orienta ona Komando Distrital Dili, Kuartel Jeral no CFP atu involve rekruta sira iha Marsa da Paz ne’e,” dehan komisariu.

Husu ba komunidade sira atu evita movimentu hahu husi Kristu Rei mai Palasiu Governu, nomos komunidade sira ne’ebe maka halo viajen ba parte leste atu uja dalan alternative parte klaran no Taibesi atu nune’e labele mosu engrafamentu ou kemacetan iha rute ne’ebe termina ona no hein katak buat hotu sei lao diak, tanba ita garante seguransa husi Komando Jeral nomos Komando Distrital liu-liu parte operasional nian maka hanesan tranzitu Seguransa Roda Viaria.

Aliende fo seguransa hodi garante eventu nasional ne’e lao ho diak, PNTL mos involve iha parada; iha capital Dili selebrasaun ne’ebe sei halao iha Tasi Tolu PNTL sei involve iha Forsas em parada husi unidade Espesial da Polisia (UEP), Unidade Polisia Maritima (UPM) nomos Komando distrital Dili.

Eventu nivel nasional ne’ebe maka halao iha Oe-Cusse Komandante Jeral PNTL desloka ona ba neba UEP no Unidade Patrulamentu Fronteira (UPF) hamutuk ho F-FDTL maka involve iha parade ne’ebe maka sei halao iha Oe-Cusse, nomos Forsas em seguransa hosi asegura eventu ne’e lao ho diak. Madia PNTL.

Komando Jeral PNTL sei distribui Motorijada ba OPS

Komando Jeral Polisia Nasional Timor-Leste sei distribui motorizada Honda Megapro 100 ba membrus Ofisial Polisia Suku (OPS) iha suku ne’ebe izoladu no identifikadu bazeia ba nesesidade OPS atu fasilita sira nia servisu.

Komandante Jeral PNTL Komisariu Julio da Costa Hornay hateten motorizada 100 ne’ebe maka Komando Jeral PNTL sosa ho Orsamentu Jeral Estadu tinan 2015 nian sei distribui ba membru OPS iha suku hotu nune’e bele fasilita sira nia servisu iha komunidade nia leet, nia hato’o kestaun ne’e ba jornalista sira Sexta (23/11) iha Kuartel Jeral PNTL kaikoli Dili.

Nia haktuirtan katak Maske motorizada ne’e sidauk to’o ba membru OPS iha suku 442 maibe Komando Jeral sei kompleta faze por faze.

Motorizada 100 ne’e hatama husi kompania iha semana ne’e nia laran no oras ne’e dadaun sei para hela iha Kuartel Jeral PNTL no sei distribui iha tempu badak nia laran . Media PNTL

Asidente trafiku iha Becora iha hela prosesu investigasaun

Kazu asidente trafiku iha Becora ne’ebe maka akontese iha sabadu dadersan loron 21/11 no rejulta fen ho laen mate iha fatin tanba soke husi kareta fusu oras ne’e dadaun iha hela prosesu invesigasaun.

Komandante Jeral PNTL Komisariu Julio da Costa Hornay hateten kazu asidente trafiku iha Becora kareta fusu ida soke motor ne’ebe halo fen ho laen mate iha fatin oras ne’e dadaun iha hela prosesu investigasaun no lori ona ba Tribunal, Polisia munisipiu Dili prende ona kareta hanesan evidensia no hein prosesu tribunal nian hodi desidi se mak sala no los,”nia hato’o kestaun ne’e ba jornalista sira Segunda (23/11) iha Kuartel jeral PNTL Kaikoli Dili.

Se tribunal desidi katak suspeitu maka sala maka sei tama prijaun bazeia ba pena ne’ebe maka tribunal fo ou la sala depende ba desijaun tribunal tanba nudar autoridade judisiaria sira maka hatene no desidi no ita hein deit desijaun tanba prosesu ona iha sira nia liman.

Bazeia ba informasaun husi Komandante Munisipiu Dili katak kondutor iha hela uma no depende ba mandadu husi tribunal karik atu ba kaer suspeitu maka polisia ba kaer nia lori ba aprezenta aan iha tribunal.

Kazu ne’e nia relatoriu detallu sei prepara hela husi diresaun tranzitu munisipiu Dili hodi entrega ba Komandante Jeral PNTL. Media PNTL

Asidente trafiku iha Becora iha hela prosesu investigasaun

Kazu asidente trafiku iha Becora ne’ebe maka akontese iha Domingo dadersan loron 22/11 no rejulta fen ho laen mate iha fatin tanba soke husi kareta fusu oras ne’e dadaun iha hela prosesu invesigasaun.

Komandante Jeral PNTL Komisariu Julio da Costa Hornay hateten kazu asidente trafiku iha Becora kareta fusu ida soke motor ne’ebe halo fen ho laen mate iha fatin oras ne’e dadaun iha hela prosesu investigasaun no lori ona ba Tribunal, Polisia munisipiu Dili prende ona kareta hanesan evidensia no hein prosesu tribunal nian hodi desidi se mak sala no los,”nia hato’o kestaun ne’e ba jornalista sira Segunda (23/11) iha Kuartel jeral PNTL Kaikoli Dili.

Se tribunal desidi katak suspeitu maka sala maka sei tama prijaun bazeia ba pena ne’ebe maka tribunal fo ou la sala depende ba desijaun tribunal tanba nudar autoridade judisiaria sira maka hatene no desidi no ita hein deit desijaun tanba prosesu ona iha sira nia liman.

Bazeia ba informasaun husi Komandante Munisipiu Dili katak kondutor iha hela uma no depende ba mandadu husi tribunal karik atu ba kaer suspeitu maka polisia ba kaer nia lori ba aprezenta aan iha tribunal.

Kazu ne’e nia relatoriu detallu sei prepara hela husi diresaun tranzitu munisipiu Dili hodi entrega ba Komandante Jeral PNTL. Media PNTL

 

Kazu tiru Joven nain rua iha prosesu investigasaun

Kazu membru Polisia Nasional Timor-Leste (PNTL) Stasaun Kelekai tiru joven nain rua oras ne’e dadaun iha ona prosesu investigasaun iha prokuradoria Distrital Baucau hodi buka hatene motivu akontesementu no se maka sala.

Komandante jeral PNTL Komisariu Julio da Costa Hornay hateten Komando PNTL hein lia los husi prosesu ne’e no justisa maka sei desidi se maka los no se maka sala; wainhira polisia maka sala nia tenke prontu atu simu konsekuensia sansaun disiplinar tuir regulamentu PNTL nian.

Nia hatutan katak normalmente polisia halo prevensaun ruma tuir regras se joven sira sae motor la uza kapasete nia hapara no husu e hato’o regras tranjitu ou prende motor no ema hodi halo prosesu ba violasaun ne’ebe maka nia halo.

“Hau hanoin hau membru ajente sira ne’ebe koloka iha estasaun kelekai ema sei normal no kumpri nia regras de servisu maibe se membru sira ne’e halo atuasaun la tuir lei maka nudar komandante jeral hau sei foti medidas ba sira,” dehan Hornay Kinta (19/11) iha Kuartel Jeral kaikoli Dili.

Bazeia ba relatoriu husi Komando Munisipiu Dili hateten katak iha akontesementu komandante fo ordem ba nia membrus ba halo atuasaun to’o iha fatin akontesementu atu no problema kalma, maibe joven nain tolu mai sae motor ida deit no la uza kapasete no uza farda artemarsiais no halo aksaun ba polisia tanba ne’e polisia defende nia aan tuir rejime lei uja forsa ninian.

Entretantu antes ne’e Komandante polisia Munisipiu Baucau, Superintendente justino Menezes, afirma antes tiru joven sira ne’e polisia Eskuadra Kelikai ba atua uluk problema entre grupu rua husi suku Baguia, aldeia Saraida ho suku Letemumu postu administrative kelikai nian.

“bainhira polisia eskuadra kelikai ba hakalma tiha situasaun entre joven suku rua nian iha sede suku Letemumu mosu joven nain tolu ho motor ida deit ne’ebe la uja kapasete ho atributu arte-marsiál nian kompletu ne’ebe maka estadu taka tiha ona, dehan Justinu ba jornalista sira iha edifisiu Komando PNTL Baucau, tersa (3/11) semana ne’e.

Xefe polisia Baucau ne’e hatete, joven nain tolu ne’ebe la uza kapasete naran Agostu dos Santos, Sidonio Guterres no Januario dos Santos.

‘Sira nain tolu ba iha fatin problema nian halo provokasaun au mesmu tempu dudu polisia no rasta polisia ninia pistol atu hadau ho manera ida ne’e mak polisia mos uza forsa hodi defende aan hakanek joven nain rua,” dehan Justinho. Media PNTL