Presiza Hari Bairo da Polisia ba PNTL

20151028-_MG_8328Dili- Governu Presiza hari Bairo da Polisia ba Polisia Nasional Timor-Leste (PNTL) nune’e bele fasilita kolokasaun no deslokasaun membru PNTL husi munisipiu ida ba munisipiu seluk.
Segundu Komandante Jeral PNTL Komisariu Faustino da Costa hateten tuir planu PNTL katak tenke iha Bairo da Polisia iha sub distritu pelu menus halo uma rua ou tolu hanesan mos iha nivel distritu; iha nivel distritu PNTL presiza uma barak tanba agora atu halakon situasaun ida ema ne’ebe mai husi Baucau nia eskola hotu fila ba Baucau ou ema ne’ebe mai husi Oe-Cusse eskola hotu fila ba Oe-Cusse, nia hato’o kesatun ne’e ba media PNTL iha nia knaar fatin Kaikoli Dili, Sexta(15/1).
Nia reforsa katak ho ezistensia ofisiais ne’ebe oras ne’e iha sai prekupasaun ida wainhira iha despaisu nomeasaun ba Komandante Seksaun no Komandante Postu tanba situasaun actual iha terrenu ezemplu se nomea ofisial ida ne’ebe ninia distriu orijen ne’e Dili no koloka ba Lospalos entaun ema ne’e tenke aluga uma no buka fatin ne’e dezafiu ida ba PNTL hodi konsidera katak dalaruma atu koloka membrus mos tenke hare kondisaun saida maka PNTL fo.
“Ami propoin hela ba governu aliende ne’e PNTL mos buka meius hodi kolia ho Ministeriu Administrasaun Estatal no Ajensia Dezenvolvimentu Nasional (ADN) atu apoiu polisia halo netik uma balu atu nune’e PNTL bele koloka membru ne’ebe maka laos orijen husi munisipiu ne’e maibe nia bele halao servisu iha neba tanba ne’e presija kria kondisaun hanesan uma ba sira atu hela,” tenik Komisariu Faustino.
Aliende ne’e PNTL mos enfrenta difikuldade hela fain ba Ofisial Polisia Suku (OPS) sira, maske koloka ona OPS iha suku maibe sira hela iha uma privadu no kalan tenke fila ba uma ho kondisaun jeografia suku balu nia area kiik no kloot maibe balu nia area luan no boot entaun membru OPS hela iha nia uma maka ba servisu iha suku seluk ne’ebe dok ida ne’e difikulta sira nia servisu lor-loron nian tanba ne’e iha programa Polisiamentu Komunitaria nian sempre hato’o atu nune’e bele iha uma ba OPS sira.
Desde tinan 2010 iha ona programa hari Bairo da Polisia ba PNTL maibe prekupasaun maka laos munisipiu hot-hotu, iha munisipiu balu halo konstrusaun maibe to’o agora sidauk finalija hanesan munisipiu Dili nian uluk halo tia maibe laos husi Dili mak za, iha Aileu halo hela to’o agora sidauk hotu, Liquica halo hela maibe sidauk hotu, iha Cova Lima halo hela maibe foin mak uma 10 no kondisaun agora komesa att ona, iha Baucau planea halo uma 10 maibe ikus mai uma 5 deit maka konsege hari, ne’e problema ida ba  PNTL wainhira koloka membru ne’ebe laos orijen husi Baucau entaun tenke aluga uma.
Entre munisipiu 13 so munisipiu Manu-Fahi deit maka iha kondisaun tanba munisipiu ne’e iha ona Bairu da Polisia no kuaje iha postu administrativu sira mos husi ADN rasik prepara no fo uma ba polisia atu uza.
PNTL sei kordena nafatin atu bele finalize lalais konstrusaun sira ne’e hafoin hare sira ne’ebe maka agora enfrenta hela formasaun no sira ne’ebe atu rekruta wainhira koloka mos fasil. Media PNTL

Komandante Jeral no Segundu komandante Jeral Enkontru ho Ofisiais Superior PNTL

Dili -Komandante Jeral PNTL iha loron 04/01/2016 halo enkontru ho komandante Munisipiu 13, komandante unidade, xefe servisu, komandante komando operasaun, komandante komando adiministrasaun, komanadante CFP no xefe departamentu iha Kuartel Jeral PNTL konaba asuntu impelementasaun aktividade 2015 no aprenzenta plano servisu 2016 no orientasaun Komando Jeral PNTL konaba estratejia PNTL 2016.

Enkontru realizia iha salaun Komando Jeral PNTL Kaikoli_Dili, diriji husi Komandante jeral PNTL no Segundu komandante jeral  PNTL.

Iha enkontru ne’e Komissario Julio da Costa Hornay, hatete ba komandante Municipius, Unidades, Xefe Departamentu hotu atu halo esforsu no serbisu maka’as liu tan ba iha tinan 2016 atu nune’e komunidade bele moris hakmatek no iha stablidade paz no la iha impedementu ruma ba atividades serbisu loro-loron.

Komandante Municipius, Unidades, Departamentus hato’o mos sira nia relatoriu ba komandu jeral konaba situasaun ne’ebe akontese iha tinan 2015, mesmu akontese asidente no insidente, maibe situasaun lao normal no hakmatek.

Planu ba tinan ne’e (2016_Red) komandu presija haree no aumenta sinais trafiku kada munisipiu no ekimpamentu nesesidade servisu ba membru PNTL sira hodi hala’o servisu tuir Konstitusional RDTL ne’ebe haruka. Alende mos ba iha kajerna kada eskuadra atu nune’e membru bele fasilita hela fatin ba iha serbisus eskuadras. Media pntl

Komandu PNTL Sei la Tolera Membru Ne’ebe Involve-an iha Partidu Politikus

Komandante Jeral Polisia Nasional Timor-Leste (PNTL) Komisario Julio da Costa Hornay sei la tolera ba membru ne’ebé mak involeve-an direita no indireita iha partidu politiku ruma, hateten Komisariu liu husi formatura, iha kurtel jeral PNTL Caicoli 4-01-2016.

Komisariu fo atensaun ba membru PNTL hotu-hotu atu labele involve-an husi partidu politiku sira, enkuandu semak sei involve ba partidu politiku Komandu sei hasai membru refere.

‘’hanesan ajente de seguransa semak involve-an iha partidu politiku ne’e la iha toleransia sei prosesu hasai, hodi halao saida mak nia hakarak, hanesan membru Polísia determina ona no hamrik iha klaran asegura ba ema hotu la hare husi ras, ida ne’e maka maluk sira PNTL husi Komandante Munisipiu to’o ajente tetu didiak wainhira atu involve-an iha partidu politiku’’,afrima Komandante Jeral PNTL.

 

 

Kazu krime Manufahi menus husi 13 Munisipiu

Manufahi_Komandante Jerál Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) Komisariu Júlio Da Costa Hornay apresia servisu Munisipiu Manufahi, tamba numeru Krime menus husi 64 kazus iha teritoriu timor iha tinan 2015.

‘’Ida ne’e hanesan susesu boot ida no susesu ida ne’e la’os PNTL mesak maibe tamba apoiu maximu husi autoridade lokal, hahu husi administrador lokal to’o xefe suku sira, joven sira, no maun veteranus sira inklui organizasaun local sira ne’ebe maka iha Munisipiu Manufahi, imi hotu nia apoiu mak estabilidade no paz bele mosu iha Munisipiu Manufahi,’’. Komisariu hateten wainhira ba partisipa natal Hamutuk iha Munisipiu Manufahi, 4-01-2016.

Komisariu deklara katak iha munisipiu hotu kazu krime sei as, laos katak munisipiu sira seluk servisu ladun diak maibe karakter komunidade no joven sira seidauk iha pasensia konaba moris. Komisariu hateten, Komunidade iha Manufahi sira hatudu duni buat furak ba Ita hotu, hakmatek, hadomi, paz no dame iha rai doben ida Manufahi, tamba ne’e Komandu hakarak kongratula ba imi hotu inklui Membru PNTL Munisipiu hahu husi Nia Komandante to mai nia ofisiais sira hotu.

‘’Hanesan Komandante Jerál Hau hakarak husu nafatin ba imi iha tinan 2016 atu mantein nafatin ida ne’e ho servisu makaas hodi hadia estabilidade iha rai doben ida ne’e para nune’e ita nia ina-aman, ita joven, ita nia povu bele moris hakmatek para sira bele halao sira nia knar lor-loron nian hodi sira bele moris, liu-liu ba ita nia oan sira ne’ebe eskola,buka matenek ba rai ida ne’e ’’ Nia husu ba membru PNTL munisipiu Manufahi atu bele mantein nafatin liña kordenasaun entre Polísia ho lider komunidade sira atu nune’e bele fasil liu ba membru PNTL sira hodi halao servisu ho diak no hetan suksesu.

Seremonia natal hamutuk ne’e hetan partisipasaun maximu husi, Komandante Munisipiu Lautem,Ainaro,no Kovalima inklui lider komunitaria no komunidade sira.

 

PNTL Bandu Joven Sira Hemu Tua Iha Estrada Publiku no Prejepiu

IMG_4737Dili-Polisia Nasional Timor-Leste (PNTL) bandu joven sira atu labele hemu tua iha estrada publiku no prejepiu hodi halo problema no kria inseguransa ba loron boot tinan foun
Komandante Jeral PNTL Komisariu Julio da Costa Hornay hateten bandu (proibidu) ba komunidade liu-liu joven sira atu hemu tua iha estrada publiku no prejepiu tanba forsa seguransa sei lao hodi halo patrula no wainhira hetan maka sei kaptura, nia hato’o afirmasaun ne’e ba jornalista sira Kuarta (30/12) iha kuartel jeral PNTL Kaikoli Dili.
Nia reafirmatan katak normalmente familia hamutuk ita selebra loron boot kalan hemu hamutuk maibe iha uma no hemu sente lanu toba, lalika hemu tua iha Estrada tanba forsa seguransa sei lao halo patrula hodi kontrola, proibidu atu hemu tua iha Estrada, prejepiu no fatin publiku sira.
“ Hau husu ba maluk sira atu selebra loron boot ne’e hamutuk ho familia iha uma, hemu ho hakmatek lalika halo problema, iha 31/12 tuku 00:00( tuku 12 loron fahe ba rua) ita hotu basa liman haksolok hodi simu tinan foun no remata ona. Lalika halo problema tun sae hodi ataka malu tanba sei la manan buat ida no dalaruma ataka malu ne’e ita sei ba ho tinan tuan no la goja tinan foun,” dehan lideransa maximu PNTL ne’e.
Iha tinan foun risku no problema barak tanba ne’e PNTL fo avizu ba komunidade liu-liu joven sira atu hakmatek iha sira nia fatin hodi halao aktividade normal mai ita hotu husik tinan 2015 no simu tinan foun 2016, ho ambiente ne’ebe paz no hakmatek. Media PNTL.

PNTL Husu Komunidade no Joven Atu Kontribui Ba Seguransa Hodi Simu Tinan Foun

_MG_9260Dili-Polisia Nasional Timor-Leste (PNTL) husu ba Komunidade no joven sira atu kontribui ba seguransa no moris hakmatek hodi simu tinan foun.
Komandante Jeral PNTL Komisariu Julio da Costa Hornay husu ba komunidade liu-liu joven sira atu kopera ba seguransa hodi hakmatek no halo atividade ne’ebe maka relasaun ho tinan foun famutuk ho familia hodi redus problema sira ne’ebe maka mosu iha bairo-bairo no simu tinan foun 2016 ho paz no hakmatek, nia hato’o kestaun ne’e ba jornalista sira Kuarta (30/12) iha nia knaar fatin Kaikoli Dili.
Nia realsatan katak situasaun hakmatek ne’e laos polisia nia responsabilidade deit maibe komunidade hotu ne’ebe moris iha rai timor nia responsabilidade, mai ita hotu hamutuk hodi hatudu ba mundu katak timor foin ukun aan sai husi problema boot ida maibe hatene oinsa dever no responsabilidade nudar sidadaun tanba situasaun ne’ebe hakmatek fo vantajen boot ba ema barak no bele dada investor sira atu mai investe iha rai ne’e nomos governu bele halo dezenvolvimentu iha ambiente ne’ebe diak.
Ba membrus PNTL orientasaun klaru ona ba Komandante Munisipiu no Unidade hotu, iha area juridiku Dili nian, planu operasaun mos preparadu ona atu halo seguransa ba loron boot tinan foun; “ Ohin hau bolu Komandante PNTL Munisipiu Dili no Komandante Unidade Espesial Polisia (UEP) no Servisu Intelijen responsabilija mos ho Komando Jeral nia ekipa ne’ebe maka standbuy,”dehan Hornay.
Iha igreja sira nafatin koloka membrus polisia atu halo seguransa ba sarani sira ne’ebe maka tuir misa tanba hanesan forsa seguransa iha responsabilidade maximu atu asegura seguransa ba tinan foun. PNTL mantein nafatin kontrola hodi tama sai bairu no involve Ofisial Polisia Suku sira hodi hato’o informasaun ba komunidade sira iha suku-suku, nomos seksaun sira ne’ebe maka halo patrula lao ain no ho kareta ohin no aban kalan.
Membrus PNTL ne’ebe maka sei fo seguransa durante loron boot Tinan foun kompostu husi PNTL Munisipiu Dili, UEP no membrus husi Komando jeral fo apoiu ba malu halo vizilansia hodi bele asegura seguransa ba tinan foun. Media PNTL

UPF Tenke Asegura Seguransa Iha Fronteira

IMG_9350Dili- Unidade Polisia Fronteira (UPF) Tenke Asegura Seguransa Iha Fronteira Atu Nune’e Bele Proteje No Salva Goarda Timor-Leste Husi Amiasa Ba Instabilidade.
Komandante Jeral PNTL Komisariu Julio da Costa Hornay hateten UPF tenke asegura seguransa iha fronteira ho neon no laran hanesan nain ba rai nune’e labele husik pasu kiik ida ba ema seluk atu tama Tmor-leste komforme sira nia hakarak, nia hato’o kestaun ne’e ba jornalista sira Tersa (29/12) iha nia knaar fatin Kaikoli Dili.
Nia informatan katak atu halao servisu ho diak UPF tenke kuidadu sira nia aan tanba iha Fonteira tentasaun barak dalaruma ema atu tama illegal susar sira hakbesik aan no selu ho osan maibe nudar membru PNTL antes atu simu osan tenke husu ba fuan, neon no laran konaba vantajen no desvanjen ne’ebe maka sei mosu tanba nasaun ne’e sosa ho ran no sofrimentu oi-oin durante luta ba independensia, tanba ne’e labele fo espasu ba ema atu tama arbiru no labele simu osan sigaru ne’ebe maka ema fo tanba han osan ida ne’e mos sei la bokur, la goja buat ruma no dalaruma sei sofre.
Nudar Komandante Jeral “ Hau esplika kedas ba membrus sira iha fronteira ne’ebe maka iha postu por postu, kompania no unidade tanba ne’e fila ba sira nia konsiensia pessoal karik nudar timor oan nia tenke asegura seguransa nasaun,” dehan Hornay.
Durante ne’e PNTL identifika no kaptura sasan no ema barak iha fronteira, iha Komando PNTL postu administrativu Maliana nakonu ho mina no laihatan fatin atu rai agora estadu tenke foti solusaun ruma atu rejolve problema iha neba, tanba ne’e komandante distritu informa ona mai hau atu foti solusaun oinsa no hau informa ba nai ulun sira mina sira ne’e atuhalo nusa hau mos esplika ba membru parlamentu sira katak mina iha eskuadra PNTL Maliana ne’e resin ona maibe mina hirak ne’e atu lori ba ne’ebe, fakar deit, estraga ou oinsa ? presija hatene ida ne’e.
Iha 2016 PNTL sei reuni ho instituisaun relebante ne’ebe maka servisu iha fronteira hanesan UPF, Imigrasaun, Alfandega, Polisia no militar hodi tur hamutuk atu ida-idak hatene nia knaar oinsa maka kopera malu hodi asegura ita nia rai no labele husik ema hatama sasan illegal no la selu taxa nune’e ema buka osan hodi hariku aan no ita nia nasaun kontinua hanesan ne’e tanba ne’e tenke asegura.
Dalaruma liu ba tama fronteira polisia halo cek point hetan tenke lori ba, uluk akontese komforme relatoriu husi komando munisipiu katak iha lista sasan hanesan ne’e maibe depois cek poin identifika sasan ne’ebe tama liu dala rua husi sasan ne’ebe maka iha lista entaun sira lori fila-fali ba prosesu.
Konaba dalan tikus hau la hatene oinsa ita atu asegura PNTL ho fronteira ne’ebe maka luan, no postu distansia 5 to’o 40 KM ne’e oinsa atu kontrola tanba ne’e komunidade iha fronteira mos tenke honestu atu fo informasaun ba UPF sira hodi kaptura, se ita fasilita malu ne’e difisil maibe fila fali ba ema ida-idak nia konsiensia no sentimentu nudar nain ba rai timor ida ne’e tenke konsidera ema ida-idak nia hanoin, se ita hanoin oinsa atu buka moris deit no oinsa bele riku ita nia nasaun atu lori ba ne’ebe. Media PNTL

PNTL Alerta ba isu Issis

IMG_1407Dili- Polisia Nasional Timor-Leste (PNTL) alerta ba isu ISSIS ne’ebe maka tuir informasaun husi media Indonezia katak ISSIS tama to’o ona iha Kupang Indonezia.
Komandante Jeral PNTL Komisariu Julio da Costa Hornay hateten PNTL halo ona enkontru hodi orienta Servisu Informasaun Polisia (SIP) atu alerta iha fatin ne’ebe maka ema halo movimentu tama sai hanesan Portu Dili, Aeroportu, no fronteira terrestre atu bele monitor no akompana situasaun ne’e no servisu hamutuk ho POLRI atu bele fo informasaun mai PNTL konaba informasaun ISSIS ninian, nia hato’o kestaun ne’e ba jornalista sira Tersa (29/12) iha nia knaar fatin Kaikoli Dili.
Nia informatan katak PNTL hasai ona Diretiva ida hodi alerta komando munisipiu no unidade hotu atu hato’o relatoriu mai Komando Jeral konaba sidadaun estranjeiru ne’ebe maka tama mai Timor-Leste, PNTL prepara mos formulariu ida atu Ofisial Polisia Suku(OPS) sira priense konaba sidadaun estranjeiru nia identidade pessoal, profisaun, objetivu vizita, durasaun tempu hela iha timor no nia vistu pasaporte hodi halo relatoriu atu nune’e fasil identifika.
Polisia toma responsabilidade atu hare kestaun ne’e maibe ami husu sira nia apoia informasaun karik sira diskumfia ema ruma tama iha sira nia suku ou sira hare ho matan ema deskonesidu bele informa mai PNTL atu aproxima lalais no identifika ema ne’e mai husi ne’ebe, ida ne’e maka orientasaun komando nian ba servisu informasaun.
Relasiona ho asuntu ne’e papel OPS no sefe suku sira inportante atu rejistu ema estranjeiru sira ne’ebe maka hela iha sira nia aldeia no suku tanba sira maka halao servisu no moris hamutuk ho komunidade.
Servisu ne’e ionterligadu PNTL ho imigrasaun, alfandega, Servisu Nasional Iintelijensia (SNI) no J2 involve hodi alerta, knaar imigrasaun nian hodi hare dokumentus hanesan pasaporte original ou falsu no wainhira identifika maka imigrasaun fo informasaun ba PNTL. Media PNTL

KOMJER Orienta Bus Nakonu Sai Ona

IMG_0138

Dili– Komandante Jeral (KOMJER) Polisia Nasional Timor Leste (PNTL), Komisariu Julio da Costa Hornay orienta bus sira ne’ebe mak tula pasajeiru kompletu ona na’in 24 sai ona, labele hein tan iha terminal nune’e ema labele sa’e tan.

Nia dehan, nakonu ona labele hein, sai ona nune’e ema labele sa’e tan, tamba tuir estandarte ema na’in 24 deit mak iha kareta ida. Labele liu ida ne’e.

“Imi hatene asidente iha Fatuahi hatudu mai ita. Imi nia kareta kuandu nakonu ona sai labele iha nafatin terminal bolu nafatin Maliana ne’e ema kontinua sa’e,” dehan Julio ba Kondutor bus sira iha Tasi-Tolu, Kuarta (23/12).

Komandante Fitun ida ne’e hatutan, kondutor sira labele hanoin deit ba osan mak boot liu maibe hanoin ba ema nia vida mak importante liu buat hotu, bainhira sai husi Dili ba Maliana, deskansa labele fila kedas ne’e orsida dukur bele hamosu asidente.

“Ita boot sira labele duni deit mak osan maibe hanoin ema ne’ebe mak ita boot sira tula ne’e nia vida mak importante liu. Labele hanoin atu riku lalais osan ne’e sei mai,” dehan Julio hodi fo hanoin ba kondutor bus Maliana nian.

Nia dehan, bainhira hetan bus ruma mak tula ema nakonu polisia ne’ebe mak kolokadu ona sei hatun mesmu iha ai laran, atu nune’e evita asidente trafiku.

Tuir observasaun diáriu ne’e nian katak iha terminal tolu Becora, Hali-laran no Tasi-Tolu polisia tránzitu koloka ona iha ne’eba hodi haree no kontrola bus ne’ebe mak tula pasajeiru liu fali kareta nia forsa. (Fonte: Timor Post Edisaun 28 Dezembru 2015).

UPF fó graduasaun ba membru foun na’in 26

Batugade– membru foun Unidade Patrullamentu Fronteira (UPF) Polisia Nasional Timor Leste hamutuk na’in 26 (ruanulu resin neen) simu graduasaun iha Kuartel UPF Batugade, loron Tersa (22/12/2015) hodi haforsa seguransa iha área fronteira terrestre.

Komandante Jerál PNTL Komisariu Júlio da Costa Hornay iha nia diskursu hateten atu haforsa seguransa iha área fronteira, presija rekursu umanu ne’ebe sufisiente atu nune’e bele asegura seguransa iha área fronteira terrestre nian.

Komisariu Hornay hatutan, ba membru foun UPF sira ne’ebe simu graduasaun, farda ne’ebe sira hetan la’os fasil maibe liu husi prosesu ne’ebe naruk no ho sira nia kosar ben mak bele hatais farda ne’e, tamba ne’e tenke uza farda ne’e ho responsabilidade no professional.

“Ita boot sira simu boiña hodi hamriik iha oin ne’e atu halo buat ruma karik tenke hanoin katak bainhira ha’u sai Polisia Unidade Fronteira la’os buat fasil, la’os sosa iha merkadu, la’os hili iha dalan maibe imi sosa ho imi nia kosar ben, tamba ne’e labele husik monu arbiru, farda ema hotu la tau maibe ema ne’ebe selesionadu mak tau, no halo juramentu ba bandeira Nasional hodi serví ita nia rain no ita nia povu, no haree sira hotu hanesan iha fatin neebe deit tamba sira mak ita iha,” apela Komandante Jeral Julio.

Hornay mos Husu ba ajente foun sira atu servisu ho fuan ho laran tamba servisu iha fronteira iha área ekonomia nian maibe labele monu ba tentasaun ruma maske ho salariu ne’ebe ki’ik.

Entertantu partisipa iha serimonia graduasaun ba membru foun UPF ne’e mak Komandante UPF, Superintendente Assistente João Sancho Pires, membru UPF, Unidade Maritima inklui Komunidade sira. Média PNTL.